به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا، دکتر علیرضا رئیسی در نشست دوره ای مشاورین زنان دستگاه های اجرایی که با حضور وزیر بهداشت و معاون زنان و امور خانواده رییس جمهور، صبح امروز دوشنبه ۵ مردادماه به میزبانی وزارت بهداشت برگزار شد، اظهار داشت: تقریباً نیمی از موارد جدید سرطان در کشور مربوط به زنان است و روزانه حدود ۳۰۰ مورد جدید سرطان تشخیص داده می شود. همچنین سالانه حدود ۹۸ هزار مرگ در ارتباط با سرطان ها رخ می دهد.

وی با اشاره به ابعاد گسترده ابتلا به سرطان در کشور اظهار کرد: در هر ساعت شبانه روز، ۱۶ خانواده با خبر ابتلای یکی از اعضای خود به سرطان مواجه می شوند و این عدد بسیار بزرگی است. حتی در یک جلسه دو ساعته، حدود ۳۰ ایرانی به سرطان مبتلا می شوند.

سرطان های شایع در زنان و مردان

معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره شایع ترین سرطان ها در کشور گفت: در زنان، سرطان پستان، تیروئید، سرطان های دستگاه گوارش، پوست و معده از سرطان های شایع هستند. در مردان نیز سرطان پروستات، سرطان کولورکتال، پوست و معده از جمله سرطان های اصلی به شمار می روند.

رئیسی با اشاره به آمار مرگ و میر ناشی از سرطان ها افزود: سرطان های معده، ریه، کولورکتال، سیستم عصبی و پروستات از جمله سرطان هایی هستند که در شمار ۲۰ علت اول مرگ قرار دارند. برخی سرطان ها ممکن است شیوع بسیار بالایی نداشته باشند، اما در صورت ابتلا، میزان مرگ و میر آنها بیشتر است.

آلودگی هوا و سیاست های محیطی بر سلامت مردم اثر دارد

وی با اشاره به نقش آلودگی های محیطی در سلامت مردم گفت: در کلانشهرها آلودگی های بیشتری وجود دارد و سرطان های مرتبط با آلودگی هوا نیز می تواند بیشتر باشد. به همین دلیل، عوامل اجتماعی موثر بر سلامت اهمیت بسیار زیادی دارند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: زمانی که رییس جمهور درباره استفاده از پنل های خورشیدی یا انرژی های پاک صحبت می کند موضوع فقط تولید برق و انرژی نیست، بلکه استفاده از انرژی پاک می تواند به کاهش آلودگی هوا و در نتیجه کاهش آسیب های ناشی از آن بر سلامت مردم کمک کند.

رئیسی افزود: درباره خودروهای برقی نیز موضوع فقط انرژی، بنزین و قیمت سوخت نیست، بلکه این موضوع به طور مستقیم با سلامت مردم ارتباط دارد. خودروهای پرمصرف و آلودگی هوا می توانند از یک سو در بروز بیماری ها و از سوی دیگر در افزایش حوادث جاده ای نقش داشته باشند.

افزایش سرطان را نباید خطی تحلیل کرد

وی با تاکید بر اینکه در بیماری های پیچیده نباید به صورت خطی فکر کرد، گفت: در بیماری هایی که با ژنوم و عوامل محیطی ارتباط دارند، ممکن است عوامل مختلفی در افزایش آمار نقش داشته باشند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: یکی از عوامل می تواند افزایش بیماریابی نسبت به گذشته باشد. از سوی دیگر، امید به زندگی در کشور افزایش یافته و برخی بیماری ها نیز در سنین بالاتر ایجاد می شوند. بنابراین، افزایش امید به زندگی نیز می تواند بر آمار ابتلا به برخی بیماری ها اثرگذار باشد. در کنار این عوامل، سبک زندگی و سایر عوامل موثر نیز باید مورد توجه قرار گیرند.

رئیسی تاکید کرد: اینکه گفته شود در کشور سونامی سرطان ایجاد شده، درست نیست. از نظر استانداردهای منطقه ای و جهانی، اعداد کشور ما عدد عجیب و غریبی نیست و مشابه بسیاری از نقاط دیگر جهان است. اما موضوع مهم این است که بدانیم برای کاهش این آمار چه باید کرد.

سبک زندگی و ژنتیک؛ دو عامل مهم در بروز سرطان

وی با بیان اینکه سبک زندگی و ژنتیک در بروز سرطان اهمیت بسیار زیادی دارند، گفت: سبک زندگی در بروز سرطان بسیار موثر است. به عنوان مثال، ثابت شده است که برخی سرطان ها در افراد دارای اضافه وزن و چاقی بیشتر رخ می دهد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: مصرف غذای ناسالم نیز می تواند شانس ابتلا به برخی سرطان ها را افزایش دهد. بنابراین، سواد سلامت و باورهای مردم اهمیت زیادی دارد و در کنار آن، عوامل اقتصادی و اجتماعی مانند سالمندی، درآمد و حمایت های اجتماعی، همچنین شهرنشینی، مخاطرات محیطی و ساختارهای بهداشتی و درمانی نیز موثر هستند.

۴۰ درصد سرطان ها قابل پیشگیری است

رئیسی با اشاره به اهمیت پیشگیری از سرطان گفت: از هر ۱۰ مورد سرطان، چهار مورد قابل پیشگیری است. یعنی می توان حدود ۴۰ درصد سرطان ها را با پیشگیری کاهش داد.

وی ادامه داد: اگر بروز سالانه سرطان را حدود ۱۴۲ هزار مورد در نظر بگیریم، حدود ۶۰ هزار مورد را می توان با پیشگیری کاهش داد. این عدد بسیار بزرگی است و نشان می دهد که باید به جای تمرکز صرف بر روش های درمانی مانند رادیوتراپی، شیمی درمانی و داروهای گران قیمت، توجه بیشتری به پیشگیری داشته باشیم.

هشدار درباره داروهای گران قیمت و کم اثر

معاون بهداشت وزارت بهداشت یکی از معضلات موجود را استفاده از داروهای گران قیمت و کم اثر دانست و گفت: برخی داروهای بی اثر یا کم اثر که صرفا با تبلیغات به مردم معرفی می شوند، نه تنها به بیمار آسیب می زنند، بلکه اقتصاد خانواده را نیز نابود می کنند.

رئیسی افزود: گاهی به فرد مبتلا به سرطان گفته می شود دارویی وجود دارد که اگر آن را تهیه کند، بسیار موثر است. بیمار نیز ممکن است برای تهیه آن دارو تمام زندگی، خانه و دارایی خود را بفروشد، در حالی که آن دارو اثری ندارد.

سیگار، قلیان، تریاک و چاقی؛ مهم ترین عوامل خطر شناخته شده

وی با اشاره به عوامل خطر شناخته شده سرطان گفت: ۴۰ درصد سرطان ها در مردان ایرانی و ۲۱ درصد سرطان ها در زنان ایرانی به دلیل عوامل خطر شناخته شده رخ می دهد که از مهم‌ترین آنها را می‌توان به سیگار، قلیان، تریاک و چاقی اشاره کرد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت، دخانیات را یکی از مهم ترین عوامل خطر سرطان دانست و گفت: صنعت دخانیات به صورت آرام و زیرپوستی به سلامت مردم آسیب می زند و یکی از مهم ترین تهدیدها برای سلامت جامعه است که تیشه به ریشه سلامت می زند.

رئیسی با اشاره به دسترسی آسان کودکان و نوجوانان به دخانیات افزود: در اطراف بسیاری از مدارس، محل عرضه سیگار وجود دارد. فروش سیگار به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است و فروش سیگار به صورت نخی نیز در بسیاری از کشورها ممنوع است، اما در کشور ما همچنان شاهد این موضوع هستیم.

وی ادامه داد: وقتی دانش آموزی پول کمی در اختیار دارد، ممکن است بتواند سیگار نخی تهیه کند و آن را با دوستان خود مصرف کند. این موضوع نشان می دهد که دخانیات چگونه می تواند بر سبک زندگی کودکان و نوجوانان اثر بگذارد.

دود دست دوم نیز سلامت مردم را تهدید می کند

رئیسی با اشاره به آثار دود دست دوم گفت: بسیاری از زنان سیگار و قلیان مصرف نمی کنند، اما ممکن است همسر آنها سیگار بکشد و فرد در کنار او در معرض دود قرار گیرد. این افراد نیز در واقع قربانی دود دخانیات هستند.

وی با انتقاد از ترویج مصرف سیگار در برخی تولیدات تصویری افزود: متاسفانه در برخی فیلم‌ها و تولیدات خانگی، مصرف سیگار به شکل گسترده نمایش داده می شود. گاهی این پیام منتقل می شود که فرد ناراحت است و برای آرام شدن سیگار می‌کشد. جوانی که این تصاویر را می بیند، ممکن است چنین رفتاری را یاد بگیرد.

آموزش سبک زندگی سالم باید از کودکی آغاز شود

معاون بهداشت وزارت بهداشت تاکید کرد: باید از کودکی به فرزندان خود یاد بدهیم که چگونه نه بگویند. اگر دوستی در مدرسه یا بیرون از مدرسه به آنها سیگار تعارف کرد، باید قدرت نه گفتن داشته باشند.

وی افزود: کم تحرکی و ورزش، تغذیه سالم و مهارت های زندگی باید از کودکی به فرزندان آموزش داده شود. همچنین باید به افراد درباره ترک دخانیات، ورزش و اصلاح تغذیه آموزش داد.

سرطان پوست را دست کم نگیرید

رئیسی با اشاره به شیوع سرطان پوست در زنان و مردان گفت: سرطان پوست در هر دو جنس شایع است و باید درباره مواجهه با اشعه فرابنفش و استفاده از ضد آفتاب توجه جدی داشته باشیم.

وی افزود: به همین دلیل، وزارت بهداشت در تجمعات و مراسم مختلف به طور مرتب درباره استفاده از ضد آفتاب توصیه می کند. سرطان پوست شایع است و نباید آن را دست کم گرفت.

تشخیص زودهنگام؛ مرحله مهم پیشگیری از سرطان

معاون بهداشت وزارت بهداشت با تشریح سطوح پیشگیری از سرطان گفت: پیشگیری از دوران کودکی آغاز می شود. باید به کودک آموزش داد که نه بگوید، ورزش کند و غذای سالم بخورد. اگر فردی دچار اضافه وزن شد، باید او را به ورزش و تغذیه سالم تشویق کرد و اگر در معرض دخانیات قرار گرفت، ترک دخانیات را دنبال کرد.

رئیسی ادامه داد: مرحله بعد، تشخیص زودهنگام است. اگر فرد در ابتدای بیماری شناسایی شود، می‌توان سریع تر درمان را آغاز کرد. حتی اگر فردی به سرطان مبتلا شود، سرطان پایان زندگی نیست و می توان با اقدامات مناسب، شرایط زندگی و درمان او را بهبود بخشید.

پیشگیری چهارم؛ جلوگیری از درمان های غیرضروری

وی با اشاره به مفهوم پیشگیری چهارم گفت: پیشگیری چهارم به معنای جلوگیری از استفاده بیش از حد و بی‌رویه از درمان‌های اضافی، مخرب، بی فایده و غیرضروری برای بیماران است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: گاهی فردی در مقاله‌ای مطلبی می خواند یا پزشکی بر اساس اطلاعاتی محدود، درمانی را تجویز می کند. بیمار نیز ممکن است برای انجام آن درمان تمام زندگی خود و خانواده اش را هزینه کند، در حالی که آن درمان نه تنها سودی ندارد، بلکه گاهی می تواند ضرر هم داشته باشد.

رئیسی تاکید کرد: گاهی یک پزشک مطلبی را جایی خوانده یا ایده‌ای به ذهنش رسیده و آن را برای بیمار تجویز می کند. بیمار نیز ممکن است برای تهیه آن دارو یا انجام آن درمان، تمام زندگی خود را هزینه کند. نباید به بیمار گفته شود دارویی وجود دارد که معجزه می کند، در حالی که چنین ادعایی پشتوانه علمی ندارد. این موضوع نیز بخشی از پیشگیری چهارم است و باید درباره آن بیشتر صحبت شود.

غربالگری سرطان پستان از ۳۰ تا ۶۹ سالگی

معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره غربالگری سرطان ها گفت: در سرطان پستان، سن ۳۰ تا ۶۹ سالگی اهمیت زیادی دارد و خودآزمایی نیز بسیار ساده است. افراد باید آموزش ببینند که خود را معاینه کنند و در صورت مشاهده مورد مشکوک، به پزشک مراجعه کنند. حدود ۹۰ درصد این کار می تواند توسط خود فرد انجام شود و راهکار آن نیز مشخص و ساده است.

رئیسی با اشاره به غربالگری سرطان های دستگاه گوارش و روده گفت: بسیاری از سرطان‌های دستگاه گوارش و روده ممکن است باعث ورود مقدار کمی خون به روده و در نهایت مدفوع شوند. با یک آزمایش ساده می توان این خون را شناسایی کرد و در صورت نیاز، بررسی های تشخیصی بیشتری انجام داد.

سرطان دهانه رحم؛ قابل پیشگیری و قابل تشخیص زودهنگام

وی درباره سرطان دهانه رحم گفت: این سرطان به طور کامل قابل پیشگیری است و با یک آزمایش ساده و غربالگری های ساده می توان آن را تشخیص داد. اگر سرطان دهانه رحم در مراحل ابتدایی شناسایی شود، درمان آن بسیار راحت تر خواهد بود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: برای برخی انواع مرتبط با ویروس HPV نیز واکسن وجود دارد و می توان با واکسیناسیون از بروز برخی سرطان ها پیشگیری کرد.

بررسی علمی واکسن HPV در کشور

رئیسی با اشاره به اینکه واکسن HPV در حال حاضر در برنامه واکسیناسیون کشور قرار ندارد، گفت: هر واکسنی را نمی توان وارد برنامه واکسیناسیون کرد. با این حال، کمیته ملی واکسیناسیون کشور در حال بررسی این موضوع است.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی ادامه داد: در موضوع واکسیناسیون HPV باید دو موضوع از یکدیگر تفکیک شود؛ یکی پیشگیری از عفونت و دیگری پیشگیری از سرطان. برخی گونه های HPV می توانند باعث سرطان شوند و با واکسن می توان از برخی از آنها پیشگیری کرد، اما گونه های دیگری نیز وجود دارند که ممکن است عفونت ایجاد کنند و ارتباطی با سرطان نداشته باشند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان تاکید کرد: در حال بررسی شیوع و بروز این ویروس و میزان اثربخشی واکسن هستیم و پروژه تحقیقاتی نیز در این زمینه در حال انجام است. درباره سرطان دهانه رحم و واکسن HPV باید بر اساس کار علمی و شواهد صحبت کرد و این موضوع نباید به شکل جنجالی مطرح شود.